Suresinden Sonra Verilen Duzeltme Beyannamesine Konulan Ihtirazi Kayit Dava Hakki Vermez: Danistay VDDK Karari

Uyusmazligin Konusu

Davaci sirket, bir baraj insaatina iliskin alt yuklenici sozlesmesi nedeniyle 27/03/2017 tarihinde herhangi bir ihtirazi kayit koymaksizin damga vergisi beyannamesi vermis ve bu beyanname uzerine 855.018,15 TL damga vergisi tahakkuk etmistir. Davaci, sozlesmenin doviz kazandirici faaliyet kapsaminda damga vergisinden istisna oldugu gerekcesiyle dort gun sonra, 31/03/2017 tarihinde bu kez ihtirazi kayit serhi dusulen bir duzeltme beyannamesi vermis; tahakkuk eden verginin ve gecikme zamminin yasal faiziyle iadesi istemiyle dava acmistir.

Uyusmazligin ozu, kanuni suresinde ihtirazi kayitsiz verilen beyanname uzerine vergi tahakkuk ettikten sonra, dava acma suresi icinde verilen ihtirazi kayitli duzeltme beyannamesinin, daha once tahakkuk etmis vergiye karsi dava acma hakki saglayip saglamadigi noktasinda toplanmaktadir.

Mahkemenin Degerlendirmesi

Vergi mahkemesi ve bolge idare mahkemesi davayi reddetmis; Danistay Dokuzuncu Dairesi, IYUK m. 27/4 ile VUK m. 378 birlikte degerlendirildiginde ihtirazi kayitla verilen beyannameye karsi dava acilabilecegi, mukellefin dava acma suresi icinde ikinci bir beyanname verip buna ihtirazi kayit koyabilecegi gerekcesiyle karari bozmustur. Ancak bolge idare mahkemesi ilk kararinda israr etmis ve uyusmazlik VDDK onune gelmistir.

VDDK, israr kararini benimseyerek su esaslari ortaya koymustur:

• VUK m. 378/2 uyarinca mukellefler beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar uzerinden tarh edilen vergilere karsi kural olarak dava acamaz; beyan uzerine derhal tahakkuk fisi duzenlenip vergi tahakkuk eder.
• Bu kurala istisna olan ihtirazi kayit, ancak kanuni beyanname verme suresi icinde verilen beyannameye konulabilir; boylece noksan beyani ve verginin gec tahakkukunu onler.
• Beyanname verme suresi gectikten sonra verilen beyannameye konulan ihtirazi kaydin, daha once tahakkuk etmis vergiye etkisi yoktur.
• Mevzuatta, kanuni suresinde verilen beyannameden sonra ilk beyani degistiren ikinci bir beyanname verilip buna ihtirazi kayit konulabilecegine dair bir duzenleme bulunmamaktadir.
• Doviz kazandirici faaliyet istisnasina iliskin iddialar nitelikleri itibariyle VUK m. 116 kapsaminda vergi hatasi olarak ileri surulebilir; bunun icin Kanun'da ongorulen duzeltme yolu izlenmelidir.

Dava acma suresi icinde verilen duzeltme beyannamesine konulan ihtirazi kayit, suresinde verilen beyanname uzerine tahakkuk eden vergiye karsi dava acilmasina olanak saglayan bir cekince olarak kabul edilemez.

Sonuc

Danistay Vergi Dava Daireleri Kurulu, davacinin temyiz istemini reddederek israr kararini oybirligiyle ve kesin olarak onamistir. Boylece, sonradan verilen ihtirazi kayitli duzeltme beyannamesinin tahakkuk eden vergiye karsi dava yolu acmadigi yonundeki ictihat pekistirilmistir. Karar metninde, dosya tekemmul ettiginden yurutmenin durdurulmasi istemi hakkinda ayrica karar verilmedigi belirtilmistir.

KS Law Degerlendirmesi

Pratik cikarim nettir: bir vergiyi cekince koymadan beyan etmek, dava hakkindan vazgecmekle ayni sonucu dogurabilir. Beyan edilecek matrahta tereddut varsa, ihtirazi kayit mutlaka kanuni beyanname verme suresi icinde, ilk beyannameye konulmalidir. Surenin kacirilmasi halinde dava acma suresi icinde duzeltme beyannamesi vermek dava yolunu yeniden acmaz; bu asamada yalnizca VUK m. 116 vd. anlaminda bir vergi hatasi mevcutsa duzeltme-sikayet yolu degerlendirilebilir. IYUK m. 27/4'un ihtirazi kayitla verilen beyannamelere dava yolu tanidigi yorumunun, sureyi gecirilmis duzeltme beyannamelerini kapsamadigi unutulmamalidir.